Próchnica to jedna z najczęstszych chorób u dzieci. Dotyczy zarówno zębów mlecznych, jak i stałych, a jej rozwój niestety często bywa bardzo szybki. Szacuje się, że nawet co trzeci trzylatek ma już pierwsze objawy próchnicy, a wśród nastolatków odsetek ten sięga aż 90%. Dobra wiadomość jest taka, że większości przypadków można zapobiec, jeśli rodzice wiedzą, na co zwrócić uwagę i jak dbać o zęby dziecka od najmłodszych lat.
Czym właściwie jest próchnica?
Próchnica to nic innego jak choroba bakteryjna, która osłabia szkliwo i prowadzi do powstawania ubytków w zębach. Bakterie bytujące w jamie ustnej żywią się resztkami jedzenia i cukrami, a w efekcie wydzielają kwasy. Te z kolei niszczą powierzchnię zęba. Jeśli proces nie zostanie zatrzymany, infekcja może dotrzeć do miazgi i spowodować ból, zapalenie, a nawet utratę zęba.
Jak rozpoznać próchnicę u dziecka?
Wczesne objawy próchnicy zwykle nie są oczywiste, zwłaszcza że dziecko rzadko skarży się na ból. Dlatego warto uważnie obserwować zęby i reagować na pierwsze niepokojące zmiany, takie jak:
- białe lub żółtawe plamki na zębach, szczególnie przy dziąsłach,
- niechęć do gryzienia twardszych pokarmów,
- nadwrażliwość na zimne lub słodkie jedzenie.
Jeśli w tym momencie dziecko trafi do dentysty, można jeszcze zahamować rozwój choroby bez wiercenia np. przez remineralizację lub ozonowanie. Gdy jednak pojawią się ciemne plamki lub ból, konieczne jest leczenie ubytku.
Skąd się bierze próchnica u dzieci?
Próchnica u dzieci najczęściej rozwija się przez połączenie złych nawyków higienicznych i diety bogatej w cukry. Zbyt rzadkie lub niedokładne szczotkowanie, zasypianie po mleku czy słodkim napoju oraz brak regularnych wizyt kontrolnych to najczęstsze błędy, które otwierają drogę bakteriom.
Wpływ mają też czynniki, na które rodzice nie zawsze mają wpływ, np. niedorozwój szkliwa, wady zgryzu czy predyspozycje genetyczne. Warto wiedzieć, że próchnica może pojawić się już u niemowląt, zwłaszcza jeśli dziecko często zasypia z butelką.
W takich przypadkach mówimy o tzw. próchnicy butelkowej, która potrafi bardzo szybko zaatakować przednie zęby.
A jak wygląda leczenie próchnicy u dzieci?
Leczenie próchnicy u dzieci zależy od stopnia zaawansowania zmian. Jeśli choroba jest wykryta we wczesnym stadium, zwykle wystarczy remineralizacja lub ozonowanie. Spokojnie, to bezbolesne zabiegi, które wzmacniają szkliwo i zatrzymują rozwój bakterii. Jednak gdy ubytek jest już widoczny, konieczne jest mechaniczne oczyszczenie zęba i założenie wypełnienia.
W bardziej zaawansowanych przypadkach stosuje się leczenie kanałowe, które pozwala uratować ząb przed ekstrakcją. U najmłodszych dzieci, szczególnie w przypadku zębów mlecznych, można zastosować także lapisowanie, czyli pokrycie zmienionych miejsc specjalnym preparatem, który zatrzymuje próchnicę, choć ząb zmienia wtedy kolor na ciemniejszy.
Dlaczego właściwie trzeba leczyć zęby mleczne?
To częsty mit, że „mleczaki i tak wypadną”. Zęby mleczne pełnią ważną rolę, ponieważ utrzymują miejsce dla zębów stałych i wpływają na prawidłowy rozwój zgryzu. Nieleczona próchnica może doprowadzić do bólu, stanów zapalnych, a nawet powikłań ogólnoustrojowych. Co więcej, bakterie z chorych mleczaków mogą przenieść się na zęby stałe.
Aby zapobiec próchnicy u dzieci, najważniejsza jest codzienna profilaktyka w domu. Już od momentu pojawienia się pierwszego ząbka warto dbać o jego regularne czyszczenie i wprowadzać naukę mycia zębów w formie zabawy. Pasty z fluorem powinny być dopasowane do wieku dziecka, a dieta uboga w słodycze i słodkie napoje, szczególnie przed snem.
Ogromne znaczenie mają też regularne wizyty kontrolne u stomatologa, najlepiej co pół roku. Podczas takich spotkań można wykonać lakowanie, czyli zabezpieczenie bruzd zębów, lub lakierowanie, które wzmacnia szkliwo i chroni przed bakteriami.
W Dental Clinic dbamy o to, aby każda wizyta była bezstresowa i dopasowana do wieku dziecka. Uczymy maluchy, jak dbać o zęby, a rodzicom pokazujemy, jak skutecznie zapobiegać próchnicy od pierwszych miesięcy życia.